ناصر الدين شاه قاجار
12
روزنامه خاطرات ناصر الدين شاه ( در سفر سوم فرنگستان ) ( فارسى )
كه ما حتى الامكان با آوردن حروف يا كلماتى در داخل قلاب آن سكته را بر طرف كرديم مگر در مواردى كه فقط يك واو عطف لازم بوده است . كارى كه از آن غفلت نكرديم اين است كه هرجا در متن اصلى صفحه به پايان مىرسيد شمارهء صفحه را در داخل سطر در وسط قلاب جاى داديم مثلا عدد [ 25 ] نشان مىدهد كه در اينجا ص 25 متن اصلى به پايان رسيده است . بنابراين اگر محقّقى در كار تحقيق خود در جائى ترديدى پيدا كرد مىتواند به سازمان اسناد مراجعه فرمايد . مسئول اسناد صفحهاى را كه در آن ترديد پيدا شده به سرعت نشان خواهد داد و ترديد را بر طرف خواهد كرد . بعضى از زيرنويسها براى محقّقين و دانشمندان در حكم توضيح واضح است اين نوع زيرنويسها بخاطر خوانندگان نوسواد آورده شده است . مشكل عمده ما قرائت متن بود كه گاهى براى قرائت يك كلمه ساعتها معطل مىمانديم اما به همان نسبت كه كار پيشتر مىرفت اطلاعات ما فزونتر و تسلط ما بر متن بيشتر و پيشرفت ما سريعتر مىشد تا آنجا كه در پايان كار تقريبا كلمهاى ناخوانا نماند ، جاهائى كه در متن نقطهگذارى شده است جاهائى است كه ناصر الدين شاه عبارات زننده و ركيكى بر زبان رانده است كه عفت قلم اجازه درج آنها را به ما نمىداد . مشكل مهم ما قرائت فهرست اشيائى بود كه در فرنگستان خريدارى شده يا پيشكش شده است ، متأسفانه چند كلمه را نتوانستيم بخوانيم ناچار بجاى آنها نقطه گذاشتيم كه اين نقص جزئى به اصل معنى و مفهوم لطمهاى نمىزند . خاطرات ناصر الدين شاه در طى سالها و قرنها مكرر چاپ خواهد شد و سهوهائى كه ما كردهايم مرتفع خواهد گرديد . موفقيتها از موفقيتهائى كه در بررسى و تكميل و تصحيح اين يك جلد نصيب ما شد اين بود كه يكى از همراهان بنام « احمد خان » كه شرح حال او در تعليقات آمده است « 5 » تمام يا قسمتى از دستخطهاى شاه و اشعار و نوشتههاى متفرقه و نامههائى كه بانوان حرم به او مىنوشتهاند و تعدادى از نقاشىهاى
--> ( 5 ) . رجوع شود به تعليقات ذيل نام احمد